Vrijwel elke machine in Europa draagt een CE-markering. Toch bestaan er veel misverstanden over. Wat betekent die markering precies? Wie is er verantwoordelijk voor? En wat verandert er nu de nieuwe Machineverordening eraan komt? In deze blog leggen we het uit, inclusief de veranderingen die per 20 januari 2027 ingaan.
CE-markering: de betekenis in het kort
CE-markering is een verklaring van de fabrikant dat een product voldoet aan alle Europese wetgeving die erop van toepassing is. De letters CE staan voor Conformité Européenne: Europese overeenstemming. Met de markering verklaart de fabrikant dat het product veilig is en vrij verhandeld mag worden binnen de Europese Economische Ruimte.
Belangrijk om te weten: CE is geen keurmerk. Er komt in de meeste gevallen geen externe instantie aan te pas. De fabrikant beoordeelt zelf of het product aan de eisen voldoet, stelt de documentatie op en brengt de markering aan. Dat maakt de fabrikant ook volledig verantwoordelijk en aansprakelijk.
Voor machines gelden op dit moment de eisen uit de Machinerichtlijn 2006/42/EG. Vanaf 20 januari 2027 vervangt de nieuwe Machineverordening (EU) 2023/1230 deze richtlijn.
Zo kom je tot een CE-markering op een machine
Een CE-markering aanbrengen is de laatste stap van een zorgvuldig proces. Voor machines doorloop je de volgende stappen:
- Risicobeoordeling uitvoeren. Breng alle gevaren van de machine in kaart en beperk de risico’s volgens de geldende normen. Lees meer over onze aanpak van risicobeoordeling en risicoreductie.
- Voldoen aan de essentiële eisen. De wetgeving stelt eisen aan onder andere besturing, afscherming, noodstopfuncties en ergonomie.
- Technisch dossier samenstellen. Hierin toon je aan hoe de machine aan de eisen voldoet: tekeningen, berekeningen, testresultaten en de risicobeoordeling. Onze specialisten helpen je bij het opbouwen van een compleet technisch dossier.
- Gebruiksaanwijzing opstellen. Elke machine moet een duidelijke gebruiksaanwijzing hebben in de taal van de gebruiker.
- EG-verklaring van overeenstemming opstellen en ondertekenen. Daarmee verklaar je formeel dat de machine voldoet.
- CE-markering aanbrengen. Pas als alle voorgaande stappen zijn afgerond, mag de markering op de machine.
De belangrijkste veranderingen onder de machineverordening
De Machineverordening brengt de regels naar het digitale tijdperk. Dit zijn de belangrijkste veranderingen:
Van richtlijn naar verordening
Een richtlijn moet elk EU-land eerst omzetten in nationale wetgeving. Een verordening geldt direct en letterlijk in alle lidstaten. Daardoor verdwijnen interpretatieverschillen tussen landen en gelden overal exact dezelfde regels.
Digitale gebruiksaanwijzing toegestaan
Onder de verordening mag de gebruiksaanwijzing digitaal geleverd worden, bijvoorbeeld via een QR-code op de machine. Vraagt de koper om een papieren versie? Dan moet de fabrikant die kosteloos leveren.
Cybersecurity wordt onderdeel van veiligheid
Nieuw is dat een machine ook beschermd moet zijn tegen digitale manipulatie. Een besturing die door een cyberaanval onveilig gedrag kan vertonen, voldoet niet meer. Veiligheid en security groeien daarmee naar elkaar toe.
Software telt mee als veiligheidscomponent
Ook software die een veiligheidsfunctie vervult, valt straks onder de verordening. Denk aan veiligheidssoftware in een PLC. Dat heeft gevolgen voor updates: die mogen de veiligheid van de machine niet aantasten.
Ingrijpende wijziging maakt je zelf fabrikant
De verordening maakt expliciet wat in de praktijk al langer gold: wie een bestaande machine ingrijpend wijzigt, wordt gezien als fabrikant. Dat betekent een nieuwe conformiteitsbeoordeling en een nieuwe CE-markering. Past jouw organisatie machines aan, bijvoorbeeld bij een modernisering of retrofit? Dan is dit het moment om te beoordelen wat die aanpassing juridisch betekent.
Dit betekent de machineverordening voor jouw organisatie
Bouw, importeer of wijzig je machines? Dan wil je vóór 20 januari 2027 weten waar je staat. Machines die daarna in de handel komen, moeten aan de verordening voldoen, er geldt geen overgangsperiode waarin beide regelingen naast elkaar bestaan. Ontwerptrajecten die nu starten en pas in 2027 worden opgeleverd, vallen dus al onder de nieuwe regels.
Begin daarom op tijd met:
- Het actualiseren van je CE-proces en templates;
- Het beoordelen van cybersecurity in het machineontwerp;
- Het trainen van engineers en projectleiders in de nieuwe eisen;
- Het toetsen van lopende projecten aan de verordening.
Hoogewerf helpt je bij CE-markering
Onze specialisten van Safety Solutions begeleiden dagelijks organisaties bij het volledige CE-traject: van risicobeoordeling tot technisch dossier en van gebruiksinstructies tot de verklaring van overeenstemming. Met CE-coördinatie nemen we de regie op het hele proces, zodat jouw machine aantoonbaar voldoet: nu en onder de nieuwe verordening. Liever zelf de kennis in huis halen? In de Hoogewerf Academy trainen we jouw team in wet- en regelgeving en machineveiligheid.
Wil je weten wat de machineverordening voor jouw machines betekent? Neem contact met ons op, we denken graag met je mee.
FAQ
Is CE-markering verplicht voor machines?
Ja. Elke machine die binnen de Europese Economische Ruimte in de handel komt of in gebruik wordt genomen, moet een CE-markering dragen. Zonder geldige CE-markering mag een machine niet verkocht of gebruikt worden.
Is een machine met CE-markering automatisch veilig?
Nee. De CE-markering zegt dat de machine bij levering aan de wettelijke eisen voldeed. Veilig gebruik vraagt daarna om juiste installatie, onderhoud, keuringen en instructie van medewerkers. Machineveiligheid is een doorlopend proces. Lees er meer over op onze pagina over machineveiligheid.
Wie mag een CE-markering aanbrengen?
De fabrikant van de machine. Dat kan ook jouw eigen organisatie zijn, want wie een machine voor eigen gebruik bouwt, een samenstel van machines maakt of een bestaande machine ingrijpend wijzigt, geldt als fabrikant en is zelf verantwoordelijk voor de CE-markering.
Wanneer gaat de nieuwe machineverordening in?
De Machineverordening (EU) 2023/1230 geldt vanaf 20 januari 2027. Vanaf die datum vervangt de verordening de Machinerichtlijn 2006/42/EG volledig.
Blijft de CE-markering van mijn bestaande machines geldig?
Ja. Machines die vóór 20 januari 2027 rechtmatig in de handel zijn gebracht onder de Machinerichtlijn, mogen in gebruik blijven. Pas bij een ingrijpende wijziging moet de machine opnieuw beoordeeld worden volgens de dan geldende regels.
